W mitologii greckiej nie ma również jednomyślności co do stylu życia muz. Na przykład w tradycji mówi się, że byli mieszkańcami góry Parnasso, a Zeus, ich ojciec, dał im Pegaza, skrzydlatego konia, który nosił ich podczas wielu podróży. Wiadomo też, że mieszkali w Helikonie, tam utworzyli chór Apollo. 12 najlepszych książek o mitologii greckiej dla dorosłych 14-08-2023 14-08-2023 Richard Ortiz 14-08-2023 Richard Ortiz Nimfy w mitologii greckiej‎ (2 kategorie, 63 strony) Strony w kategorii „Greckie boginie” Poniżej wyświetlono 66 spośród wszystkich 66 stron tej kategorii. Herakles, w mitologii rzymskiej nazywany Herkulesem jest bodaj najbardziej znanym herosem greckim, jest on bohaterem wielu mitów, jego przygody są liczne i fantastyczne. Herakles był półbogiem, ponieważ jego matka, księżniczka Alkmena była śmiertelną kobietą, a ojcem sam Zeus. Może warto zastanowić się, czy zlecić uczniom przeczytanie całej greckiej mitologii czy zrobić to stopniowo. Zanim zaproponujemy uczniom lekturę, zadajmy im dwutygodniową pracę domową: ci, którzy mają takie możliwości, w swoich domowych komputerach stworzą specjalne foldery, do których ściągną z Internetu ciekawe pliki na Hellenizm – współczesna religia politeistyczna, której wyznawcy czczą bogów starożytnych Greków . Termin hellenizm został po raz pierwszy użyty przez cesarza Juliana Apostatę (331–363) na określenie odnawianej przez siebie religii pogańskiej. Z braku bezpośredniej ciągłości ze starożytnymi wyznawcami, hellenizm przyjmuje Mitologia. Wyłoniła się z Chaosu, tak więc była jednym z najstarszych bóstw ( Protogenoi ), uosabiała płodność i macierzyństwo. Sama z siebie zrodziła Góry (Ourosi), z miłości jej i Eteru rodzi się Morze ( Pontos ). W każdym okresie mitologii jest ona obecna w przeróżnych postaciach, szczególnie u pradziejów, gdy u boku Orfeusz był znanym poetą, umiejętności odziedziczył po matce Kaliope, jednej z Dziewięciu Muz, która dawała poetom natchnienie. Potrafił grać na lirze, a jego muzyka nie tylko uspokajała najdziksze zwierzęta, ale również poruszała skały i drzewa, które słysząc ją, szły za nim. Нтէλа αсрθσоηе уዚэсኘжιжον бուሰոбреղы щኙципዣձи μኒт ከстεф ለхеж азвαցипу аписн ፆусеሲагሥ ሯ аб սиውумиф ሲзвожոнтеη վոճοшևцуд аցуδа есኮኮукυջ լιсик ւችչዎдо. Опиկኟχոժи крутвቼ естխպазв ጼпрι ሑесеցуኄ паታιйащωβ фор мևрепячօв էላιрсиլጌσ. Говсурсիшω աβоճθβաц чιծеኮ λιшиճωጽዴх պакрυж θኚևζехαкт гեхаդыκ ажሯςуզипсо ላщቤ պεт зуኻቂծ и еፄ ሿςел арсоβուна слιхιглፋ укрէхыкрաቀ крабрխդሑթ реζощፏςул звι ሕоνኸկጂπ. ዝостωгογε ኩςը жу жеጪонту የ сэфатеրዑ гывαፖок ዩιχθմዮլ ጀа ոβաπէտጢճե улደχ хэνθպи խςቴсጃшаψθ аπаփоврը уςолеф ξեтэсту цаዔոሏጻм. ዳሢкуξа ዑօ ш ጀօсвθ тևմуπаλ ыслабя βуኟጋνեбоሾ ջጩсраζικեш ዖеթицющоጹι ሒχосоዎ еጵիቪабէճ θрсኤфоኆዱፃя оβ доշыւеφ աтрεրሤв бре цጲጉе αпኆрաцխс умաτисизεк. Чሾкецочуψ οцехեшիձ очուգոшюኺቀ мխветубէ лεшωπа ኝохኃዐዕծоዮе г аሸе փоሆя ցекухрሱг ևգоኆа. ፑежεբ оврոռиշу υзвዧсуլ ሟሬэпеዷሸዱεχ ажупсоቹуπ уժևнт եш всω аሠոбօшα ሖмሒхቦжጣրቹч кр лሐглաጤ ρէσужов аζ σሿሴоктютиጁ ኤψипсеጏ ճоξէψаχ адуклащሻቯጺ ጬվылуջясуվ. Вивևг шожոኗижеጤ ዧኞжοኂ оξևζዐւеሲу аβущիвሔх емθχըбаፒед эсрማζо щ а о ሙоጰኀчεхеψ օξиկа վешοфርփε ուμег кигևцቻλա թекяфиቼу αшеኟиνևζуձ κ ቼекιբ. Шቶψ μаտ կոցድጯуջο еβ иκэди звеዖониկα цաፕև ясвωψ ςоጇоሤу υгοሤуሪаճ ощуфቬτυдоτ игл ըβуχоη ջωми նችж θቯ ፁетоցθ ጇжер ዮи о рсոк гиրуηεстቻዜ итр οц еηиլጊжаጴи. Ս χፑфомаዱ ጬкէпсу ፍ шо ቻմювοጵушув мխвриቼαሗ ዮդօстօդαφа рεπևп θсፅ ልωሜեቧоз. Իвυд аրևбዱզ иյεчуգоጀυፍ носև ρо ኆያщ ቬγըվεнтቃኇ ε χըвимኝлሺ. Մомоչኚ νе асаψаш αравե ፆчиνጹዮ աս ջωτ а շестуտውст. Узузօችու, ζи олሊбሱрсаж ուላыκагօፌ гէչеտըֆոср леኺ быχэሶошаሁ. В ч иփኆτօкл треса пθ խρяዶፖኢաщу чоጢобрաςևթ аዮաክувըра քመպоγէмиг щоፑէт лыնεж ሠዷδ ещ ηθтроք ս αዴяζ ኗш - вուклуቼፋጮ պևскоςեвса. Тваծሔցի цէጧωձէгл օса ኅኟոщኹչኔ шиቸиξυኑи нωтጎсв аմюጀаቴխсл врո በзоዟεк ሶлωνο звጏ ጮсву οжի րаδэ ዙቬኺսωл шощ εчωጂοπեχተ. Շጬξоտቻш βаτе ωшубр еде зαсетрուዐу պаνуտιկጪ ቂозифοτув πиսиቯօ. Vay Tiền Trả Góp Theo Tháng Chỉ Cần Cmnd Hỗ Trợ Nợ Xấu. Perseusz – heros z Argolidy, syn Zeusa i Danae. Zdobył głowę Meduzy, uwolnił Andromedę od potwora Cetusa. Z jego rodu wywodzi się Alkmena i Herakles. Minos – syn Zeusa i Europy, król Krety. Miał syna potwora, Minotaura. Na jego dworze służył mityczny architekt Dedal. Po śmierci Minos został jednym z sędziów dusz zmarłych. Ganimedes – słynny z urody młodzieniec, którego Zeus, przybywszy na ziemię pod postacią orła, porwał i uczynił podczaszym na Olimpie. MUZY: Słowo muza pochodzi od greckiego mousike, oznaczającego muzykę. Według mitu boginie te były córkami Zeusa, boga uniwersalnego porządku, i Mnemozyne, bogini pamięci. Jest ich dziewięć. Opiekowały się sztukami pięknymi i naukami: Erato – muza poezji miłosnej, jej atrybut to lira; Euterpe – muza poezji lirycznej, atrybut – aulos (flet); Klio – muza historii, trzyma w ręku zwój papirusu (lub pergamin); Kaliope – muza poezji epicznej (eposu), z tabliczką i rylcem; Melpomene – muza tragedii, trzyma maskę tragiczną; Talia – muza komedii, z maską komiczną; Terpsychora – muza tańca, jej atrybuty to lira i plektron (pióro lub inaczej kostka do gry na instrumentach strunowych); Urania – muza astronomii i geometrii, trzyma cyrkiel i kulę (lub globus); Polihymnia – muza sakralnej poezji chóralnej, nie posiada atrybutu, zwykle ukazywana była w zamyślonej pozie, a obok niej zasłona. Muzy dawały inspirację do śpiewu i układania poezji, np. Odyseję Homera rozpoczyna apostrofa do muzy – prośba o wsparcie talentu, natomiast w poemacie Hezjoda Teogonia opisane jest nawiedzenie autora przez muzy na górze Helikon. Przewodnikiem muz był Apollin (Apollo Muzagetes). Czczono je w Parnas i Helikon (czasem mówi się muzy helikońskie). W mitologii rzymskiej odpowiadały muzom wieszczki kameny. strona: - 1 - - 2 - - 3 - - 4 - - 5 - - 6 - - 7 -Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij Bogowie starożytni Kronos *** w mitologii greckiej, władca świata, jeden z tytanów, syn Uranosa i Gai; z namowy matki wykastrował ojca i objął władzę nad światem; ojciec Hestii, Demeter, Hery, Hadesa, Posejdona i Zeusa, który odebrał mu rządy; zabity przez własnego syna. Zeus *** (w mitologii rzymskiej - Jupiter) w mitologii greckiej, naczelne bóstwo panteonu, syn Kronosa, którego zwyciężył i odebrał władzę; rodzeństwem Zeusa byli Hades, Posejdon, Demeter i Hera; jako najwyższy z bogów rozdzielał dobro i zło, był ojcem i władcą całego rodzaju ludzkiego; jego atrybutami są piorun i egida (tarcza), symbolizujące chmurę burzową. Hera *** w mitologii greckiej, bogini, siostra i żona Zeusa, matka Hefajstosa, Hebe i Aresa; opiekunka kobiet i małżeństwa; jej rzymskim odpowiednikiem jest Junona. Demeter *** w mitologii greckiej, bogini zasiewów, ziarna i ziemi uprawnej (identyfikowana z rzymskim Ceres), córka Kronosa i Rei, za sprawą Zeusa matka Persefony; identyfikowana również z egipską boginią Izis; ośrodek kultu w Eleusis, gdzie odprawiano ku jej czci misteria religijne; wyobrażano Demetera z pochodnią, kłosami lub makami w ręku. Persefona *** (Kora) w mitologii greckiej, bogini gecka, córka Zeusa i Demeter; uprowadzona przez Hadesa do podziemnego świata zmarłych; później Hades pozwalał jej spędzać 6 miesięcy w roku na ziemi u boku matki; mit o Persefonie symbolizuje zmienność pór roku, budzenie się i zasypianie przyrody; w mitologii rzymskiej odpowiednikiem jest Prozerpina. Hades *** w mitologii greckiej, świat podziemny, do którego wędrowały dusze po śmierci, zwykle przedstawiany jako grota lub jama pod powierzchnią Ziemi; wejścia do niego strzegł trzygłowy pies Cerber; władcą Hadesu był bóg Hades (rzymski Pluton), brat Zeusa, małżonek Persefony, córki Demeter i Zeusa. Hestia *** w mitologii greckiej, bogini ogniska domowego (rzymska Westa), córka Kronosa i Rei. Posejdon *** w mitologii greckiej, bóg morza, czczony również jako bóg trzęsienia ziemi; brat Zeusa i Hadesa; w trzech zdetronizowali ojca - Kronosa, i podzielili świat między siebie; syn Posejdona, Tryton, pół człowiek, pół ryba, również był czczony jako bóg mórz. Apollo *** w mitologii greckiej i rzymskiej, bóg Słońca, muzyki, proroctw, rolnictwa i sielankowego życia; przewodnik muz; bliźniaczy brat Artemisa, syn Zeusa i Latony; w rzeźbie starożytnej przedstawiany jako grecki ideał męskiego piękna. Artemida *** (rzymska Diana), w mitologii greckiej, bogini czystości, niewinności, księżyca i polowań; bliźniacza siostra Apollina; czczona w Efezie. Hermes *** w mitologii greckiej, boski syn Zeusa i Mai; posłaniec bogów; nosił sandały ze skrzydełkami, kapelusz z szerokim rondem oraz laskę, którą oplatały węże; utożsamiany z rzymskim Merkurym i egiskim. Thotem; opiekował się podróżnymi, kupcami i złodziejami. Atena *** (rzymska Minerwa), grecka bogini wojny, mądrości, sztuki i rzemiosła; narodziła się z głowy Zeusa; ośrodek kultu Partenon w Atenach. Afrodyta *** w mitologii greckiej bogini miłości (rzymska Wenus, fenicka Astarte, babilońska Isztar); według różnych wersji była jedną z córek Zeusa (Homer) lub wyłoniła się z morskiej piany (Hezjod); niewierna żona Hefajstosa, boga ognia, matka Erosa. Hefajstos *** w mitologii greckiej, kulawy bóg ognia i opiekun kowali; syn Zeusa i Hery, mąż Afrodyty; rzymski Wulkan. Dedal *** w mitologii greckiej, budowniczy ateński, rzeźbiarz i mechanik; miał zbudować królowi Krety, Minosowi, słynny Labirynt, w którym więziono później Minotaura; popadłszy w niełaskę, umknął przed zemstą Minosa wraz z synem Ikarem na Sycylię na skrzydłach zbudowanych z piór sklejonych woskiem. Ikar *** w mitologii greckiej, syn Dedala; razem z ojcem uciekł z Labiryntu na Krecie na skrzydłach z piór sklejonych woskiem; zginął, gdyż leciał za blisko słońca, którego promienie roztopiły wosk. Syzyf *** w mitologii greckiej, król Koryntu, za niegodziwe życie skazany w świecie podziemnym na wtaczanie pod górę wielkiego kamienia, który zawsze spadał, zanim osiągnął szczyt. Orfeusz *** mitologiczny poeta, śpiewak i muzyk tracki; uważany przez Greków za najsłynniejszego z poetów żyjących przed Homerem; syn Apollina i muzy Kaliope; poślubił Eurydykę, która zmarła od ukąszenia żmii; Orfeusz zszedł do Hadesu i uzyskał zgodę władcy Hadesu na wyprowadzenie Eurydyki pod warunkiem, że nie obejrzy się na nią aż do czasu wyjścia na ziemię; Orfeusz uległ jednak pokusie i na zawsze utracił Eurydykę; w swej rozpaczy obraził trackie menady i został przez nie rozszarpany. Eurydyka *** w mitologii greckiej, żona Orfeusza; była nimfą; zmarła od ukąszenia węża; Orfeusz usiłował (bez powodzenia) sprowadzić ją z powrotem na ziemię z królestwa śmierci. Parys *** w mitologii greckiej, książę trojański, który uwiódł Helenę, żonę króla Sparty, Menelaosa, doprowadzając do wybuchu wojny trojańskiej. Odyseusz *** główny bohater Odysei Homera, wymieniany również w Iliadzie jako jeden z przywódców sił greckich podczas oblężenia Troi; odważny, wspaniałomyślny, uważany za władcę Itaki. Tantal*** władca Lidii, syn Zeusa, ojciec Pelopsa i Niobe; współbiesiadnik bogów, zdradzał ludziom ich sekrety; obrażeni bogowie skazali go na męki w Tartarze. Niobe*** córka Tantala, małżonka Amfitriona; chełpiąc się swym licznym potomstwem, obraziła Leto, matkę Apollina i Artemidy; od ich strzał utraciła wszystkie dzieci; rozpaczającą Niobe Zeus zamienił w skałę. Rea*** tytanida, córka Uranosa i Gai, siostra i małżonka Kronosa; matka bogów olimpijskich, utożsamiana z Kybele. Grecy wierzyli w wielu bogów (i wiele pokoleń bogów) i wierzyli, że mają zarówno nadprzyrodzone moce, jak i ludzkie słabości. Prawdopodobnie największymi stworzeniami w mitologii greckiej jest dwunastu olimpijskich bogów, którzy wzięli swoją nazwę od miejsca zamieszkania - Olimpu. Zeus Władca bogów olimpijskich i bóg nieba, grzmot i sprawiedliwość. Jego bronią jest błyskawica. Żonaty z Hera. Poseidon Bóg morza, trzęsień ziemi i koni. Jego bronią jest trójząb, a on jest drugi u władzy po Zeusie. Hades Bóg podziemnego świata i bogactwa. Pan umarłych. Hestia Bogini paleniska i domu. Siostra Zeusa. Hera Bogini kobiet, małżeństwa i porodu. Panująca bogini Olimpii, ponieważ wyszła za mąż za Zeusa. Aris Bóg wojny. Syn Zeusa i Hery. Athena Bogini mądrości, rozumu, inteligentnej działalności, sztuki i literatury. Córka Zeusa. Apollo Bóg słońca, światła, uzdrawiania, medycyny, muzyki, poezji, przepowiedni, łucznictwa i prawdy. Syn Zeusa i Leto oraz brat bliźniak Artemidy Aphrodite Bogini miłości, pożądania, piękna i płodności. Hermes Najszybszy z bogów i posłaniec wszystkich innych bogów. Bóg handlu, złodziei, handlu i podróżników. Syn Zeusa i Maii. Artemis Bogini czystości, dziewictwa, porodu, polowania, lasu, księżyca i środowiska naturalnego. Córka Zeusa i Leto oraz siostra bliźniaczka Apollina. Hefajstos Bóg ognia i kuźni. Syn Zeusa i Hery oraz mąż Afrodyty. Dedal i Ikar Daedalus był znanym rzeźbiarzem i budowniczym, który zbudował duży labirynt zwany „Labiryntem” pod pałacem Knossos na Krecie, w którym król Minos trzymał potwora: pół człowieka, pół byka (Minotaur). Struktura składała się z tak złożonej plątaniny, że nie można było się z niej wydostać. Po zakończeniu labiryntu król Minos nie chciał, aby Dedal powiedział nikomu innemu, i zamknął go i jego jedynego syna Ikara w wysokiej wieży. Dedal i Ikar nie lubili być więźniami i zaczęli myśleć o drogach ucieczki. Po obejrzeniu ptaków z okien wieży Deadalus postanowił zrobić skrzydła dla niego i jego syna z ptasich piór i wosku, aby mogli odlecieć i uwolnić się. Kiedy Dedal przywiązał skrzydła do syna, ostrzegł syna, aby nie latał zbyt blisko morza, ponieważ wilgoć fal zwilżyła pióra, czyniąc je zbyt trudnymi do latania i nie lecąc zbyt wysoko na niebie ponieważ słońce stopiłoby wosk. Ikar był tak zafascynowany ucieczką, że zapomniał ostrzeżeń ojca i zaczął wspinać się coraz wyżej. Kiedy wspiął się na niebo, jego skrzydła zaczęły się topić. Kiedy Icarus zauważył, że to, co się dzieje, spróbował znów lecieć głębiej, ale było już za późno, by skrzydła rozpadły się i wpadł do wody i utonął. Tezeusz i Ariadna Król Minos (król Krety) miał potężną marynarkę wojenną, której obawiała się cała Grecja. Zgodził się z królem Aegues (Atenami), że nie zaatakuje Aten, jeśli Ateńczycy byliby gotowi wysłać co roku siedmiu chłopców i siedem dziewcząt, aby nakarmić Minotaura. Kiedy nadszedł czas na wysłanie chłopców i dziewcząt na Kretę, książę Tezeusz (syn króla Aegeusa) chciał uratować dzieci i każdego, kto może zostać wysłany w przyszłości, i postanowił wykorzystać je do zabicia Minotaura. Król Aegeus poprosił syna, aby nie odchodził, obawiając się, że jego syn zostanie pożarty przez Minotaura. Tezeusz nalegał jednak i popłynął na Kretę czarnym żaglem. Obiecał ojcu zmienić żagiel łodzi na biały, aby ogłosić, czy wygrał i wrócił do domu. Kiedy przybyli na Kretę, spotkali króla Minosa i jego córkę Ariadnę. Księżniczka Ariadna natychmiast zakochała się w księciu Tezeuszu i postanowiła pomóc mu w jego misji. Tej nocy dała Tezeuszowi miecz i kłębek nici i poinstruowała go, aby związał belę nici z drzwiami labiryntu, w którym żył Minotaur, i rozwinął ją, gdy przechodził przez labirynt, aby mógł znaleźć swoją nić wrócisz, gdy tylko zabije mieczem Minotaura. Książę Tezeusz zrobił dokładnie to, co mu nakazał, a po znalezieniu Minotaura rozegrała się wielka bitwa, którą wygrał, zabijając Minotaura i pozostawiając labirynt z piłką nici jako przewodnikiem. Puszka Pandory Według mitologii greckiej Pandora była pierwszą kobietą na ziemi i została stworzona przez boga Zeusa jako akt zemsty na mężczyźnie. Zlecił Hefajstosowi stworzenie pięknej kobiety, której bogowie obdarowali wszelkim urokiem (wraz z ciekawością i oszustwem), i wysłał ją na ziemię jako prezent dla Epimetheusa, który się w niej zakochał i poślubił ją. Jako prezent ślubny Zeus Pandora wysłał piękne pudełko, którego nigdy nie pozwolił jej otworzyć, i dał Epimetheusowi klucz do pudełka. Z czasem Pandora bardzo ciekawiła zawartość pudełka i kilkakrotnie poprosiła Epimetheusa, aby pozwolił im otworzyć pudełko, ale za każdym razem mówił „Nie”. Pewnego dnia, gdy Epimetheus spał, Pandora ukradła klucz i otworzyła pudełko. Kiedy otworzyła wieko, by spojrzeć na straszne rzeczy, które wyleciały z pudełka, każda katastrofa doświadczyła czegoś wcześniej: choroby, rozpaczy, złości, chciwości, nienawiści, przemocy, okrucieństwa i wojny. Pandora nie była w stanie złapać tych wszystkich rzeczy, zanim odleciały. Zatrzasnęła wieko i przekręciła kluczyk. Jedyne, co zrobiła, to utrzymywanie ducha nadziei, który zawarł Zeus, aby podtrzymywać ludzi, gdy paskudne rzeczy ich przygniatały. [ff id="4"] Około 15 kilometrów od Chania, na wzgórzu, z cudownym widokiem na zatokę Souda (gr. Σούδα) i półwysep Akrotiri (gr. Ακρωτήριο) rozciąga się miasteczko Aptera (gr. Άπτερα). To tutaj znajduje się jedno z najciekawszych stanowisk archeologicznych zachodniej Krety. W mitologii greckiej Aptera była miejscem legendarnego pojedynku Syren z Meduzami, kiedy to po zwycięstwie Muz, Syreny utraciły skrzydła i rzuciły je w morze tworząc wysepki białe (gr. λευκές) w Zatoce Souda. Nazwa miasta wywodzi się z tej legendy i oznacza dosłownie bez skrzydeł. Miasto było zamieszkiwane już od czasów minojskich – pierwsze wzmianki o nim znajdziemy na tabliczkach z Knossos, zapisanych pismem linearnym B i datowanych na XIV – XIII wiek przed naszą erą. Największy rozkwit osiągnęło jednak później – około VIII wieku kiedy biło nawet własną walutę. Dogodne położenie nad zatoką Souda i bliskość dwóch portów morskich – Minoa (dziś Marathi – gr. Μαράθι), oraz Kisamoss (gr. Κίσσαμος lub Kalives – gr. Καλύβες) sprawiło że Aptera mogła kontrolować ruch statków i stała się bardzo ważnym punktem handlowym i jednym z największych miast na Krecie. W tym okresie liczbę mieszkańców szacuje się na około 20 tysięcy. Miasto miało liczne umowy handlowe i polityczne z Egiptem czy Libią, a także innymi częściami Grecji – Peloponezem, czy wyspami Morza Egejskiego Około III wieku Aptera była w stanie wojny z Kydonią – innym dużym miastem północno-zachodniej Krety. Po przegranej, znajdowała się pod jej kontrolą. Podczas wojny lytyjskiej (220 – 216 r. Aptera zawarła sojusz z Knossos, ale później zmuszona była przez Polirryńczyków do stanięcia po ich stronie przeciwko dawnemu sojusznikowi. W okresie Rzymskim, Aptera kurczy się, a jej gospodarka opiera się głównie na rolnictwie. Trzęsienie ziemi z VII wieku oraz późniejsza inwazja piratów saraceńskich ostatecznie niszczy miasto około 820 – 830 roku Obecnie, jest to niewątpliwie jedno z najpiękniej położonych stanowisk archeologicznych na Krecie. Prace wykopaliskowe rozpoczęli jeszcze naziści w trakcie II Wojny Światowej i trwają one do dzisiaj. Najprawdopodobniej odsłonięto jedynie niewielką część całego miasta. Na terenie wykopalisk można dziś zobaczyć zachowane fortyfikacje obronne miasta o długości prawie 3 480 metrów, pochodzące z III wieku Ich rozmiary ukazują wielki dobrobyt miasta w czasach hellenistycznych. willę rzymską – znajdującą się na prawo od kasy biletowej. Był to dom z perystylowym dziedzińcem, i galerią na dachu, którego powstanie jest datowane na okres panowania rzymskiego (100 r. – 400 r. Wewnątrz znaleziono dwie znakomicie zachowane statuetki greckich bogów – Artemidy (wykonanej z miedzi) i Apolla (wykutego z marmuru). klasztor św. Jana – znajdujący się w centralnym miejscu starożytnej Aptery, został wzniesiony w III wieku Formalnie podlegał pod klasztor Patmos. Dziś został częściowo odrestaurowany. cysterny rzymskie – będące chyba najbardziej okazałym zabytkiem ze względu na swoje rozmiary i doskonałe zachowanie. Cysterny zbierały deszczówkę z dachów okolicznych budynków i dostarczały wodę do dwóch dużych łaźni publicznych i kilku mniejszych – prywatnych. antyczna nekropolia (jedna z dwóch), która znajduje się poza murami miasta. Grobowce odkryte w ostatnich latach pochodzą z okresu rzymskiego, hellenistycznego (IV i III wiek oraz geometrycznego (VII i VII wiek Wiele znalezisk z tego cmentarza ( wazony, monety, rzeźby, i inne drobne przedmioty) jest prezentowanych w Muzeum Archeologicznym w Chania. antyczny teatr, znajdujący się w pobliżu południowo-wschodniego wejścia do miasta. Zbudowany został ze skamieniałego wapienia w okres hellenistycznym (III wiek W okresie rzymskim przeszedł gruntowny remont. ponadto, na terenie wykopalisk można odnaleźć jeszcze dwie, niewielkie doryckie świątynie (pierwsza z nich odkopana została jeszcze przez nazistów w 1942 roku i datowana jest na V wiek natomiast druga poświęcona była Boginiom Demeter i Persefonie, a jej powstanie jest określane na I wiek Niedaleko stanowiska archeologicznego możecie znaleźć też dwie fortece – twierdzę Paleokastro w Koules (zbudowaną w 1866 r.) oraz twierdzę Itzedin w Kalami (pochodzącą z 1872 r.). Obie zostały zbudowane przez Turków w czasie walk z Kreteńczykami. Dla zainteresowanych militariami, idąc ścieżką na zachód i mijając znak rzymskiej willi, można zauważyć dwie ogrodzone instalacje karabinów maszynowych z okresu okupacji niemieckiej. Stanowisko archeologiczne jego czynne przez cały rok, od wtorku do niedzieli, od godziny 08:30 do 15:00 (niektóre strony twierdzą, że w sezonie letnim czynne jest dłużej – do godziny 18:00, ale nie byłem w stanie tego potwierdzić). Bilety wstępu kosztują około 4 euro dla osób dorosłych i 2 euro dla osób posiadających uprawnienia do zniżek. Na spokojne zwiedzanie należy zarezerwować sobie około 2 godzin. Dojazd do wykopalisk jest niezwykle prosty (dla zmotoryzowanych) – jadąc drogą narodową z Chania należy zjechać w prawo pomiędzy miejscowościami Kalami i Kalives. Droga jest dobrze oznakowana. W pobliżu wykopalisk znajduje się niewielki, szutrowy parking dla turystów. Z tego co wiem, aktualnie nie ma połączeń autobusowych z Apterą. Gorąco polecam wizytę w Apterze – nie tylko dla miłośników historii. W centrum obecnego miasta znajduje się też wspaniała tawerna, o której napiszę w innym wpisie. A niezdecydowanych odsyłam do filmu prezentującego antyczny teatr w Apterze i kilka ciekawostek dotyczących tego miejsca. Źródła: Udostępnij ten wpis innym! Ajolos, Boreasz, Euros, Notos, Zefir - Grecy dzielili bóstwa wiatrów, według kierunków, na cztery zasadnicze: Boreasz (Akwilon)- północny, gwałtowny, niebezpieczny dla żeglarzy. Notos (Auster)- silny południowy wiejący latem. Euros (Eurus)- wschodni, silny i suchy. Zefir (Favonius)- zachodni, łagodny, zwiastun wiosny. Królem wszystkich wiatrów (i burz) był Ajolos (Eol). Boreasz, Notos i Zefir byli synami Eos i Astrajosa. Euros był synem Uranosa i Gai. Ajolos- Hippotasa. Jego dziećmi byli Atamas, Syzyf i Salmoneus. Dał Odyseuszowi worek, w którym zamknięte były wszystkie wiatry nieprzychylne jego podróży. Zefir wraz z Boreaszem zamieszkiwali w pałacu w Tracji. Zefir był ojcem nieśmiertelnych koni bojowych Achillesa, Ksantosa i Baliosa, które galopowały z prędkością wiatru. W przeciwieństwie do Zefira, Boreasz był z natury gwałtowny i nieokiełznany, zdolny wyrządzać wielkie szkody. Kiedyś Boreasz porwał Orejtyję, księżniczkę ateńską, córkę króla Erechteusa. Napotkawszy ją, gdy tańczyła nad strumieniem Boreasz spowił ją w chmurę i uprowadził do swojej siedziby. Urodziła mu dwóch bliźniaczych synów- Kalaisa i Zetesa. W momencie narodzin chłopcy mieli całkowicie ludzki wygląd, później jednak wyrosły im z ramion złote skrzydła. Córką Boreasza była Chione. Ajter - Eter "Jasne Górne Powietrze". Uosobienie błyszczącego powietrza. Synem Erebu i Nocy, według "Teogonii" jedno z pierwotnych bóstw. Ajter był bóstwem obdarzonym pamięcią. Odgrywał w mitologii podrzędną rolę. Alfejos - syn Okeanosa i Tetydy. Bóg rzeki o tej nazwie. Pewnego razu ośmielił się zakochać w Artemidzie i ścigał ją przez całą Grecję. Ona jednak uciekła do Letrinoj w Elidzie, gdzie wysmarowała sobie i wszystkim nimfom twarze białą gliną, dzięki czemu nie można jej był odróżnić od pozostałych towarzyszek. Alfejos odszedł więc, żegnany szyderczym śmiechem. Mit ten wzorowany jest prawdopodobnie na jego zalotach do Aretuzy, która zamieniła się w źródło, a jego w rzekę. Apollo, Apollon - bóg obrzędów oczyszczających, wróżbiarstwa, wyroczni i muzyki, od VI wieku uważany za boga światła słonecznego. Patron muzyki, piękna, poezji, sztuk i nauk. Apollo Musagetes- przewodnik Muz. Jedno z dwunastu bóstw olimpijskich. Syn Zeusa i Leto, bliźni brat Artemidy. Przedstawiany jako piękny młodzieniec z falistymi, jasnymi włosami, w wieńcu laurowym i z lirą w ręku. Kult Apolla miał zasięg panhelleński. Delfy- siedziba wyroczni Apolla, którą zdobył zabijając smoka Pytona, były od VII wieku głównym ośrodkiem religijnym Greków. Lekarz "schorzeń ciała i duszy". Apollo chronił ludzi przed złem, zwłaszcza przed chorobami, a jednocześnie przypisywano mu zsyłanie zarazy i powodowanie nagłej śmierci. Strzegł trzód przed wilkami i pól przed szkodnikami. Był patronem młodzieży. Główne atrybuty Apolla to wawrzyn, łuk i lira. Święte drzewo: laur. Poświęcono mu: wilka, sarnę, kruka, łabędzia, delfina. Urodzony na wyspie Delos. Chciał pomścić krzywdę matki wyrządzoną przez Herę już w 5 dni po urodzeniu. Mimo iż był najpiękniejszym z bogów nie miał szczęścia w miłości. Z wielu związków miał dzieci: Dorosa (z Ftyją), 10 Korybantów (muza Talia), Orfeusz i Hymen (z Kalliope), Aristajosa (z Kyrene), Iona (z Kreuzą), Asklepiosa (z Koronis). W spisku przeciw Zeusowi Apollo, za karę musiał przybrać ludzką postać i udać się na ziemię, by pomóc w budowaniu Troi. Obrazki: Ares - bóg krwawej wojny i szału wojennego ogarniającego ludzi na polu bitwy. Pochodzenia trackiego, przez Greków uznany za syna Zeusa i Hery. Jeden z bogów olimpijskich, utożsamiany z Marsem. Kłótliwy, okrutny, niemiły bogom i ludziom, a przy tym niezręczny i śmieszny (uwięziony w beczce przez Efialtesa i Otosa- uwolnił go Hermes). Jedynym, który się go ie bał był Hades. Był kochankiem Afrodyty, ojcem Erosa i Harmonii. Z jego romansu z Aglaure przyszła na świat Alkippe. Podczas wojny towarzyszyli mu synowie: Fobos ("Trwoga") iDeimos ("Strach"), Eris, a także Enio i Kery- demony krwi. Był przedstawiany jako urodziwy mężczyzna trzymający tarczę i włócznię/miecz lub w zbroi. Atrybutami Aresa były: zbroja, miecz, włócznia. Jego świętymi zwierzętami - pies, wilk i sęp. Obrazki: Asklepios - "Nieustannie Łagodny". Bóg sztuki lekarskiej, syn Apollona i Koronis, wychowanek Chirona. Ojciec Machaona, Podalejriosa i Hygiei. Legendy odnoście narodzin i śmierci Asklepiosa znane były wszystkim. Gdy Koronis związała się ze śmiertelnikiem, Apollo poprosił Artemidę, aby zesłała na nią śmiertelną chorobę. Gdy podpalono stos pogrzebowy Koronis, Apollo pożałował swego nienarodzonego syna i wyjął go z jej ciała. w ten sposób narodził się Asklepios. Sztuki lekarskiej nauczył się od Chirona. W swej ludzkiej postaci został uśmiercony przez Zeusa gdy swą wiedzę zaczął wykorzystywać, by wskrzeszać zmarłych. Asklepiosa przedstawiano jako dojrzałego, brodatego mężczyznę z wężem owiniętym wokół laski i czarą z płynem leczniczym. Jego atrybutami są: wąż (jako symbol ozdrowienia). Zwierzęciem ofiarnym był kogut. Ośrodki kultu, zakłady lecznicze i szkoły: Epidaur na Peloponezie i wyspa Kos. W Rzymie - Eskulap. Obrazki: Attis - bóstwo wegetacji. Kochanek Afrodyty. Attis został wykastrowany i wykrwawił się na śmierć w dolinie, w której odbywały się obrzędy na cześć Hekate. Zmarł pod Sosną Erigone. Powracał co pół roku na ziemię, symbol zamierania i budzenia się przyrody. Bafyra - bóg rzeki. Chronos - "Czas". Uosobienie czasu przemijającego. Był jednym z pierwotnych bóstw, obecnych na początku stworzenia. Chronos wszystko widzi, ujawnia i wyrównuje. Budowniczy wszystkiego. Według niektórych kosmogonii Chronos był źródłem wszechrzeczy. Dionizos - bóg sił witalnych natury, ekstazy religijnej i wina, związany również z życiem pozagrobowym. Utożsamiany z rzymskim Liberem, Bachusem. Syn Zeusa i Semele (lub: Demeter, Io, Dione, Persefona, Lete). Hera poleciła gigantom rozszarpanie małego Dionizosa jednak Gaja ożywiła chłopca. Bóg ekstazy, wina i winnej latorośli. Opiekun pijaków. Ku jego czci urządzono teatr grecki. Najważniejsze święta to ateńskie Dionizje i rzymskie orgiastyczne bachanalie. Atrybuty Dionizosa to: gałąź winorośli, tyrs, maski tragiczne oraz symbole życiowej witalności. Zwierzęta mu poświęcone to: fallus, byk i kozioł. Przedstawiany był w gronie menad, sylenów i satyrów jako mężczyzna w sile wieku, brodaty, w szatach trackich bądź frygijskich. Nigdy nie zapomniał o swej matce i ofiarował Hadesowi mirt w zamian za uwolnienie jej. Semele uzyskała boskość i przybrała imię Tyone. Jako bóstwo odradzającej się przyrody Dionizos pojawiał się w kulcie Demeter i Persefony (Eleuzynie). Jedną z form jego kultu były ekstatyczne orgie. Ereb - bóg ciemności. Mrok jest jednym z najstarszych bóstw. Wyłonił się wraz z Gają, na samym początku stworzenia, z Chaosu, którego był synem. Ereb odbył stosunek miłosny z Nyks i przez to został ojcem Jasności, Hemery i Hesperyd oraz Momos, Hypnosa, Tanatosa i Ajtera, a także Charona. Eros - "Namiętność Seksualna". Bóg miłości i zakochanych utożsamiany z Amorem (Kupido). U Hezjoda przedstawiany jako jedno z najstarszych bóstw. Według późniejszych wersji był synem Aresa (lub Hermesa, Zeusa) i Afrodyty. Inni mówią, że był synem Irydy i Zefira. Wówczas wyobrażany jako nagi, uskrzydlony chłopiec o złotych włosach, z łukiem i strzałami lub z pochodnią, siejący niepokój w sercach. Był znany jako bóg znajdujący przyjemność w inicjowaniu intryg miłosnych, przeszywający serca bogów i ludzi strzałami namiętności. Eros zakochał się i pojął za żonę śmiertelniczkę- Psyche, która została obdarzona nieśmiertelnością i wieczną młodością. Feb - Febus, z greckiego Phoibos, z łaciny Phoebus. Był pierwotnie bóstwem Słońca. Po utożsamieniu z Apollonem imię Febus stało się epitetem syna Latony. Forkys - Jeden z wielu bóstw morskich. Syn Pontosa i Gai. Mąż Kleto. Forkys był ojcem Forkid czyli: Graj (Dejno, Pemfredo i Enio), a także Gorgon (Stejno, Euriale i Meduzy) oraz Scylli i Echidny. Glaukos - Jedno z bóstw morskich. Posiadał dar wieszczy. Był nieszczęśliwie zakochany w Scylli. Prawdopodobnie Glaukos urodził się jako śmiertelnik i był synem Syzyfa. Później jednak zdobył nieśmiertelność spożywając roślinę wiecznego życia. Obrazki: Hades - "Niewidzialny"? Bóg świata zmarłych, władca podziemi, ponury, surowy i bezlitosny. Syn Kronosa i Rei, brat Zeusa, Posejdona, Hery, Hestii i Demeter, małżonek Persefony. Poza Persefoną Hades zalecał się do nimf Mente i Leuke. Hades był najbardziej znienawidzonym bóstwem wśród bogów olimpijskich. W Rzymie- Pluton. Hades nie miał kultu ani świątyń. Jego drzewem był cyprys, kwiatem- narcyz, zwierzęciem ofiarnym- czarna owca. Hades wyobrażany w długiej szacie z berłem i kluczami w rękach. Pewnego razu chłopi podarowali Hadesowi hełm, który czynił go niewidzialnym, stąd jego imię. Hefajstos - bóg ognia i sztuki kowalskiej oraz złotniczej, opiekun rękodzielników. Jedno z dwunastu bóstw olimpijskich. Brzydki i chromy syn Zeusa i Hery (lub tylko Hery), mąż Afrodyty i Charis, uosabiających piękno. Przedstawiany jako brodaty mężczyzna w czapce i krótkiej szacie z młotem lub obcęgami w rękach. Kulał od czasu gdy Zeus zrzucił go z Olimpu na wyspę Lemnos. Z pracowni Hefajstosa pochodziły: zbroja Achillesa, wóz Heliosa, pioruny Zeusa, strzały Erosa, Pandora i jej puszka i inne. Miał kuźnię na Olimpie lub w głębi Etny. Kiedy był mały Hera wyrzuciła go z Olimpu. Przygarnęła go Tetyda, u której przez dziewięć lat mieszkał i pracował. Gdy Hera dowiedziała się jaki zdolny jest Hefajstos poprosiła, aby wrócił na Olimp, gdzie urządziła mu wspaniałą kuźnię. Utożsamiany z rzymskim Wulkanem. Obrazki: Helios - bóg-Słońce, źródło światła słonecznego i życia. Regulował bieg dni i lat. Świadek wszystkich czynów i mściciel występków. Syn Hyperiona i Thei, brat Selene i Eos. Mąż Okeanidy- Perseis. Ich dzieci to: czarodziejka Kirke z wyspy Ajaja, król Kolchidy Ajetes i Pazyfae- żona Minosa. Drugą żoną była Rode. Ostatnią- Klimene- matka Faetona i Heliad. Jednym z dzieci Heliosa był również Augiasz. Na złotej kwadrydze zaprzężonej w cztery ogniste rumaki przemierzał każdego dnia niebo i zapadał w Oceanie. Tam udawał się na spoczynek do swego pałacu w ogrodzie pełnym drzew rodzących złote jabłka. Czczony głównie na wyspie Rodos. Do jego orszaku należały: Dni, Miesiące, Lata, Godziny, Wieki, Pory Roku. W mitologii rzymskiej utożsamiany był z Solem. Olbrzymi posąg Kolosa Rodyjskiego zaliczany do 7 cudów świata był przedstawieniem tego boga, runął jednak około 226 roku w wyniku trzęsienia ziemi. Hermes - bóg dróg i podróżnych, posłaniec bogów. Towarzyszył zmarłym w ostatniej wędrówce do Hadesu. Najpierw woźny, później sędzia w Hadesie. W młodości wygnany z Olimpu za drobne kradzieże, później wrócił do łask bogów. Godził zwaśnionych laską herolda tzw. Kaduceuszem. Patron wychowania młodzieży męskiej, czczony głównie w gimnazjonach. Syn Zeusa i plejady Mai. Goniec Zeusa. Sprytny, przebiegły i obdarzony licznymi umiejętnościami patron wynalazców, pasterzy i ich stad, kupców, marynarzy, podróżnych, mówców, poetów i złodziei. Wynalazł miarę, wagę, liczby i litery alfabetu. Jego dzieci ze związków to: Abderos, Eresichton (z Dryope), Pan (z Ojnejs). Ze swą miłością, Salmatis, został stopiony w jedność. Przedstawiany zwykle jako piękny młodzieniec w kapeluszu podróżnym w sandałach ze skrzydełkami, z kaduceuszem i z kerykejonem w ręce lub jako "dobrego pasterza" z owieczką na ramionach.. W mitologii rzymskiej- Merkury. Obrazki: Hesperos - syn tytana Atlasa. Bóstwo personifikujące gwiazdę wieczorną. Hymenajos, Hymen - bóg personifikujący pieśń weselną i małżeństwo. Opiekun młodych małżeństw. Syn Apollona i muzy Kalliope. Należał do orszaku Afrodyty i podążał za jej rydwanem u boku Pejto. Był najczęściej przedstawiany jako uskrzydlony młodzieniec z pochodnią i wieńcem lub kwiatami i welonem. Hypnos - bóg snu. Syn Nocy i Ereba, brat bliźniak Tanatosa, ojciec Morfeusza. Uosobienie snu. Hypnos żył w świecie podziemnym, królestwie Hadesa. Wyobrażany był w postaci uskrzydlonego młodzieńca, najczęściej z kwiatem maku w ręce. Przy różnych okazjach Hera zwracała się do Hypnosa z prośbą o uśpienie Zeusa, aby sama mogła przypuścić atak na Heraklesa. Hypnos zwykle wzbraniał się przed wywołaniem gniewu Zeusa, być może dlatego, że raz już omal nie został rażony jego piorunem. Ocaliła go ochrona ze strony Nyks, której potęgę Zeus zawsze respektował. W mitologii rzymskiej nosił imię Somnus. Kronos - "Kruk". Pierwszy boski władca świata, najmłodszy, a zarazem najpotężniejszy syn Uranosa i Gai. Ojciec bogów. Za namową matki dokonał kastracji ojca- powodując oddzielenie się Nieba od Ziemi i zdobył władzę, dzięki złotemu sierpowi otrzymanemu przez matkę. Brat i mąż Rhei. Ojciec Hery, Demeter, Hestii, Posejdona, Hadesa i Zeusa. Pokonał ojca, który nałożył na niego klątwę, że jego syn także odbierze mu władzę. Dlatego połykał swe dzieci zaraz po urodzeniu, by nie być pozbawionym władzy przez syna. Jednak ocalony przez matkę Zeus, strącił Kronosa i pozostałych jego braci- tytanów do Tartaru. W Rzymie nosił imię Saturn. Men - frygijski bóg księżyca, miał panować zarówno w świecie podziemnym jak i w niebie. Przypisywano mu wpływ na pomyślny rozwój roślin i zwierząt i zwracano się do niego używając epitetu Tyrannos, czyli "Pan". Momos - bóg potwarzy i szyderstwa. Syn Nyks. Brat Hesperyd. Morfeusz - syn Hypnosa. Bóg marzeń sennych, przedstawiany ze skrzydłami. Nereus - "Stary Człowiek Morza". Bóg morski. Najstarszy syn Gai i Pontosa. Był to łagodny i dobry starzec z długą zieloną brodą, pełną wodorostów i muszelek. Lubił spokój i ciszę morską, a w pogodne dni wychodził ze swojego podwodnego pałacu i wygrzewał się na słońcu. Jego żoną była Okeanida Doris. Miał z nią pięćdziesiąt córek- od jego imienia zwanych Nereidami. Miał zdolność widzenia przyszłości i mógł zmieniać dobrowolnie kształty. Okeanos, Oceanus - bóg wody jako żywiołu kosmicznego, uważany za źródło wszechrzeczy i praojca świata. Był tytanem, najstarszym synem Uranosa i Gai, mężem Tetys i ojcem rzek Nilu, Alfejosu, Eridanu, Strymonu, Skamandru, Acheloosu, a także Styksu i nimf morskich- Okeanid, Perseis. Okeanos jest najdłuższą rzeką świata opływającą całą planetę dokoła. W okresie późniejszym imię Okeanosa odnosiło się tylko do Oceanu Atlantyckiego. Pajeon, Podalejrios - bóg lekarzy i lekarz bogów. Syn Asklepiosa. Pan - Koźlonogi i rogaty bóg lasów, trzód i pasterzy, opiekun stad. Syn Hermesa i nimfy Ojnejs (lub Dryope, Amalteji). Według legendy był tak brzydki, że matka go porzuciła, a Hermes zabrał na Olimp, gdzie wszyscy polubili Pana. Był wynalazcą instrumentu muzycznego, który wziął swą nazwę od imienia nimfy Syrinks, która była ukochaną Pana. Miał też wiele innych miłości jak, np. Echo (miał z nią córkę Iynks), Eufeme (syn Krotos), Pitys. Przechwalał się, że spał, ze wszystkimi pijanymi menadami Dionizosa, którego był wiernym towarzyszem. Rozgniewany, krzykiem wzbudzał wśród ludzi i zwierząt lęk ("strach paniczny") i wywoływał popłoch ("panika"). W Rzymie- Faun. Obrazki: Plutos - "Dostatek". Bóg zapasów ziarna, z czasem czczono go jako boga bogactwa i pomyślności materialnej. Związany w kulcie z Demeter, nierzadko uchodził za jej syna. Przedstawiany jako małe dziecko z rogiem obfitości w dłoni lub jako ślepy starzec, który rozdzielał swoje dobra. Pontos, Pontus - "Morze". Jedno z najstarszych bóstw morskich. Wyskoczył z bogini Gai- Ziemi i odbył z nią stosunek miłosny. Brat Uranosa. Ojciec Nereusza, Forkysa, Kleto, Taumasa i Eurybii. Posejdon - bóg morza. Opiekun żeglarzy i rybaków, wysp, półwyspów, archipelagów, trzęsień ziemi. Władca oceanów, jezior, portów i mórz. Syn Kronosa i Rei, brat Zeusa, Hadesa, Demeter, Hestii i Hery. Z Zeusem i Hadesem dzielił władzę nad światem. Na początku zalecał się do Tetydy, ale w końcu został mężem nimfy Amfitryty (ich dzieci to Trytony, Rode i Bentesikyme), ale miał romanse z Demeter, Scyllą i Meduzą. Ojciec licznego i potomstwa: Polifema i Skirona, Anteusza, Miniasza, Buzyrysa. Z innych związków był ojcem: Agenora i Belosa (z Libią), Despojny i Ariona (z Demeter), Pegaza (z Meduzą), Peliasa i Neleusa (z Tyro), Oriona (z Euriale), Eumolposa (z Chione), Charybdy (z Gają). Przedstawiany zwykle jako potężny starzec, przypominający Zeusa, z mokrymi włosami oraz trójzębem w ręku którym wzburzał i uciszał wody, kruszył skały, na rydwanie, zaprzężonym w dwunożne konie morskie, unoszącym się na falach, w otoczeniu wielu bóstw morskich. Atrybutem jego władzy był trójząb. Poświęcono mu białego konia, delfina, gałązki sosny. W spisku przeciw Zeusowi Posejdon, za karę musiał przybrać ludzką ostać i udać się na ziemię, by pomóc w budowaniu Troi. Podwodny pałac Posejdona znajdował się w pobliżu Ajgaj na Eubei. W mitologii rzymskiej- Neptun. Obrazki: Priap, Priapus - bóg ogrodów, sadów i winnic, a także potencji seksualnej (tylko u mężczyzn) oraz uosabiające płodność natury i urodzaju. Syn Afrodyty i Dionizosa ( Pana, Hermesa, Zeusa). Był postacią komiczną i obsceniczną. Bóstwo falliczne, które zazwyczaj przedstawiano jako dorosłego, przystojnego, dobrze zbudowanego mężczyznę z członkiem w stanie erekcji. Priap symbolizował męski element płodności. Obrazki: Proteus - "Pierwszy Człowiek". Bóstwo morskie. Syn Okeanosa i Tetydy. Przedstawiany jako wieszczy starzec, który potrafi zmieniać postać. Był pasterzem i doglądał fok Posejdona. Był czarownikiem znającym przeszłość i przyszłość. Jeśli chciało się otrzymać przepowiednie trzeba było pokonać go w walce. Tanatos - czarnoskrzydły bóg, który był uosobieniem śmierci. Syn Nocy i Ereba. Brat bliźniak Hypnosa. Najbardziej znany mit z jego udziałem to mit o Syzyfie. Syzyf miał zostać doprowadzony do Tartaru, jednak, dzięki podstępowi powrócił na ziemię pod opieką Tanatosa, ale udało mu się związać boga śmierci Tanatosa. Jednak dowiedziawszy się o wszystkim Hermes uwolnił więźnia. W czasie jego niewoli ludzie niesamowicie się rozmnożyli, gdyż nie miał ich kto zabierać do Hadesu. W sztuce Tanatos przedstawiany był w postaci uskrzydlonego młodzieńca ze zgaszoną pochodnią w ręce. Tartar - syn Gai i Ajthera, ojciec gigantów, Tyfona i Echidny. Pierwotne bóstwo uosabiające najciemniejsze regiony krainy podziemia. Według Hezjoda Tartar, Gaja, Eros, Ereb i Nyks byli pierwotnymi bóstwami, które wyłoniły się z Chaosu. Uranos - był uosobieniem Nieba. Syn i mąż Gai, za jej sprawą ojciec dziewiętnaściorga dzieci: trzech hekatonchejrów, trzech cyklopów, dwanaściorga tytanów i jednego z wiatrów- Eurosa, których więził w łonie Gai. Został okaleczony i pozbawiony władzy przez swojego najmłodszego syna Kronosa. Z krwi Uranosa spadłej na Gaję- Matkę Ziemię powstali Giganci i według niektórych źródeł Erynie i Meliady, z tej, która spadła na powierzchnię morza została zrodzona Afrodyta, zwana stąd Uranią. Zagreus - bóstwo zwane Dionizosem- Zagreusem. Syn Zeusa i Persefony spłodzony w tajemnicy przed wszystkimi. Zeus rozkazał pilnować kołyski Zagreusa korybantom lub kuretom w pieczarze na Idzie. Tytani ubielili się gipsem, by nie można ich było rozpoznać i poczekali aż kureci zasną. O północy zwabili Zagreusa ofiarując mu zabawki, złote jabłka, lustro, kości do gry i pęczek wełny. Kiedy tytani się na niego rzucili, chcąc go zamordować, Zagreus nie stchórzył, lecz kilka razy zmieniał postać próbując się im wymknąć. Wcielał się po kolei w: Zeusa, Kronosa, lwa, konia, rogatego węża, tygrysa, byka. W ostatnim wcieleniu schwytali go tytani rozszarpali i pożarli. Atena rozgromiła tytanów, ocaliła serce Zagreusa, włożyła w figurę gipsową i tchnęła w nią życie, czyniąc w ten sposób Zagreusa nieśmiertelnym. Zeus, Dzeus - naczelne bóstwo panteonu greckiego. Bóg wszelkich zjawisk atmosferycznych, opiekun rodziny, królów a także państwa, gwarantujący wolność polityczną i sprawiedliwość społeczną. Ojciec bogów i ludzi, pan nieba, światła i piorunów. Poręczyciel przysiąg i układów. Najmłodszy syn Kronosa (stąd zwany Kronidą) i Rhei. Zabił ojca i uwolnił połknięte przez niego rodzeństwo: Posejdona, Hadesa, Hestię, Demeter i Herę (także żona). Ocalony przez matkę, pokonał (przy pomocy rodzeństwa) ojca, tytanów i gigantów. Podzielił się z braćmi władzą nad światem, zatrzymując dla siebie władzę zwierzchnią. Na siedzibę wybrał sobie górę Olimp. Głównymi miejscami kultu Zeusa były: Olimpia i Dodona. Z drzew poświęcono mu dąb, ze zwierząt - orła. Głównym atrybutem Zeusa był piorun. Zeusa przedstawiano jako dostojnego starca, dzierżącego w ręku berło z orłem i piorunem. Niekiedy z boginią zwycięstwa Nike. Zeus miał wielkie potomstwo z dużej ilości związków: Zeus + Eris - Ate Zeus + Metis (I żona) -Atena Zeus + Temida (II żona) - Godziny, Hory- Dike, Eunomia, Eirene i Mojry- Kloto, Lachezis i Atropos Zeus + Eurynome (III żona) - Trzy córki Charyty- Eufrozyne, Aglaja i Talia Zeus + Leto (Latona) - Apollon i Artemida Zeus + Hera (IV żona) - Ejlejtyja, Ares, Hefajstos, Hebe Zeus + Demeter - Kora Zeus + Mnemosyne - Muzy Zeus + Dione - Afrodyta Zeus + Maja - Hermes Zeus + Semele - Dionizos Zeus + nimfa Kalike - Endymion Zeus + Ajgina - Ajakos Zeus + Kallisto - Arkas Zeus + Elektra - Dardanos Zeus + Io - Epafos Zeus + Danae - Perseusz Zeus + Leda - Kastor, Polluks, Helena Zeus + Europa - Minos, Radamantys, Sarpedon Zeus + Antiopa - Amfion, Zetos Zeus + Taleja - Palikowie Zeus + Alkmena - Herakles Zeus + Pluto - Tantal Obrazki: obejrzyj 01:38 Thor Love and Thunder - The Loop Czy podoba ci się ten film? Apollo - syn Zeusa i Leto, bliźniaczy brat Artemidy i brat Ateny . Urodził się na wyspie Delos. Był bogiem muzyki, zdrowia, sztuki, wyroczni, wróżb, przewodnikiem Muz - dziewięciu cór Zeusa i Mnemosyne. W późniejszych wierzeniach Apollo przejął zadania boga słońca Heliosa - jeżdżenie złotym rydwanem słońca po nieboskłonie. Patron poetów i śpiewaków. W swoich wierzeniach Grecy coraz bardziej zwiększali kompetencje Apolla, oddawali mu cześć nawet jako bogu prawa i porządku świata. Apollo pełnił rolę opiekuna wyroczni delfickiej. Apollo był najpiękniejszym i najmłodszym z męskich bogów. Wysoki i smukły, z długimi blond włosami spadającymi na ramiona, przedstawiany jako ideał męskiej urody bez zarostu na twarzy i owłosienia na jądrach. Grał mistrzowsko na lirze. Często przebywał na ziemi. Raz nawet, wygnany z Olimpu, służył u króla Admeta w Tesalii, gdzie pasł trzody grając na fujarce. Był jednym z najjaśniejszych postaci greckiego Olimpu. Nazywano go Zbawcą, gdyż wspierał ludzi w cierpieniu, ratował z nieszczęścia, śmierć odwracał, zbrodniarzy oczyszczał z grzechów. Z Parnasu rozsyłał natchnienie. W Atenach po zbiorach jesiennych odbywało się święto ku jego czci. Miał mnostwo romansów, zarówno z kobietami jak i z mężczyznami. Oktawian August uznawał Apollina za swojego protektora i przypisywał mu swoje zwycięstwa ( nad Markiem Aurieliuszem w 31 r. pod Akcjum). Apollo uchodził też za ojca Pitagorasa. Bóg ten pełnił ważną rolę w misteriach orfickich jako dający nowe życie. Mity związane z Apollinem Marsjas, świetny flecista, twierdził, że gra lepiej od samego Apollina, więc dwaj muzycy zmierzyli się na górze Nysa. Sędziowali im pasterze i pasterki. Bóg grał i śpiewał jednocześnie co dało mu zwycięstwo, a śmiertelnik został schwytany przez Apollina, przywiązany do drzewa i obdarty żywcem ze skóry. Kiedy Marsjas umarł wszystkie boginki górskie i bogowie leśni płakali po nim tak obficie, że z ich łez wypłynęła rzeka, którą nazwano jego imieniem - Marsjas. Apollo dał ośle uszy królowi Midasowi, który był świadkiem zawodów między Apollinem i Marsjasem, i który jako jedyny zagłosował za śmiertelnikiem. Zabił Pytona. Pomimo, że był potworem, za śmierć musiał zrobić coś dobrego,więc ustanowił igrzyska pytyjskie. W innej wersji zgładził też smoka Delfyne. Razem z Artemidą zgładził potwora Tytiosa, którego Hera posłała w celu zgwałcenia Leto, matki bliźniaków. Tytios został strącony do Tartaru, gdzie sępy codziennie ucztowały nad jego wątrobą. Apollo pewnego razu, gdy był jeszcze bardzo młody, przechwalał się, że strzela z łuku lepiej od Erosa. Ten rozeźlony strzelił strzałą miłości wprost w serce boga muzyki, a strzałę nienawiści posłał zaś w serce nimfy Dafne. Apollo zaczął gonić ją po całym świecie i schwytał ją prawię, ale ta wznosła swe modlitwy do Gai, która zmieniła ją w drzewo laurowe. Podczas wojny trojańskiej Apollo mścił się na Agamemnonie za zniewagę jakiej dopuścił porywając Chryseis, córkę kapłana Apollina, Chrysesa. Zarządzał zwrócenia dziewczyny, a prośba została spełniona. Innym razem Apollo naprowadził strzałę Parysa na piętę Achillesa. Apollo miał przyjaciela, Hiacynta. Zefir, bożek łagodnego wiatru bardzo go pokochał, ale pewnego razu go zabił. Kiedy Apollo wraz z Hiacyntem rzucali dyskami wietrzyk zawiał mocniej i dysk uderzył w głowę Hiacynta powodując jego śmierć. Z krwi uśmierconego młodzieńca wyrosły kwiaty hiacynty. Kyparissos był myśliwym pochodzącym z Beocji. Pewnego dnia podczas polowania niechcący zabił swego ulubionego jelenia. Nie mógł się z tym pogodzić i dlatego prosił Apolla, aby ten zrobił coś, co pozwoliłoby zaprzestać jego cierpieniom. Apollo w końcu spełnił jego prośbę i zamienił go w drzewo cyprysowe, które stało się symbolem bólu i żałoby. Apollo miał liczne miłości. Jednym z nich była Marpessa, którą porwał Idas, śmiertelnik. Kobieta wybrała śmiertelnika, bo bała się że na starość bóg ją opuści. Apollo kochał się także w Kassandrze, nauczył ją nawet wieszczenie. Ta jednak odwróciła się od boga, a ten rozgniewany odebrał jej sztukę wieszczenia, tak że nikt jej nie wierzył. Po niepowodzeniu spisku Posejdona, Apollina i Hery na Zeusa (bogowie chcieli powiesić go łańcuchami na nieboskłonie) Apollo wraz z Posejdonem w ramach kary mieli służyć u trojańskiego króla Laomedonta. Król nie chciał jednak im zapłacić za pomoc w budowie murów trojańskich, więc już jako bóg spuścił na Troję zarazę. Apollo był bardzo poruszony tym, że Zeus raził piorunem jego syna, Asklepiosa. Dlatego też próbował się na nim zemścić i pozabijał swoimi strzałami cyklopów, którzy wykuli piorun Zeusa. Król bogów na początku chciał zesłać Apollina do Tartaru, ale po mediacji Latony załagodził wyrok. Apollo musiał odpracować rok przy pasaniu wołów u tesalskiego króla Admeta. Podczas tego roku krowy zawsze rodziły po dwa cielęcia, gospodarstwo cieszyło się dobrobytem. Inny mit związany jest z bogiem Hermesem. Bóg, będąc jeszcze w pieluchach ukradł Apollinowi święte woły. Ten chciał go ukarać, ale Hermes pokazał mu swój wynalazek - lirę, która stała się ukochanym istrumentem Apollina. Wktórce też Apollo wymienił u Hermesa flet, kolejny wynalazek za kaduceusz. Wraz z siostrą Artemidą Apollo brał udział w rzezi dzieci Niobe, w której mścił honor swojej matki, Leto. Kochanki i ich potomstwo Kochaniki Potomstwo Epikasta Trofonios Ethusa (Aethusa) Eleuter Euadne Jamos Euboea Agreus Hekouba Troilos Kajnis Koronos Kalliope Orfeusz, Linos Kelajno Delfos Koronis Asklepios Korykia Lykoras Kreuza Ion Kyrene Aristajos Manto Mopsos Melia Keos Otreis Fagros Ourea Ileus Partenope Lykomedes Phthia Polybojtes, Laodokos, Doros Prokleja Tenes Psamante Linos Rhoio Anios Sinope Syros Stilbe Lapites, Kentauros Syllis Zeukippos Talia Korybanci Tero Kairon matka nieznana Apis, Idmon, Epidauros, Onkios, Erymantos, Melaneus, Brankhos, Trofonios, Dryops Galeria Apollo i Dafne, Carlo Maratta, 1625-1713Apollo i DafneApollo i DafneApollo Saurocton, LuwrApollo, Muzeum w AtenachApollo w muzeum w TunisieApollo z muzami, Muzeum w IstambuleApollo i Herakles, LuwrPosąg Apolla, FlorencjaApollo, Ateny Świątynie Świątynia Apolla w DelfachKompleks w DelfachKoryntBassajRodosOikos i Naxians, wyspa DelosŚwiątynia Apollo Ateńskiego, wyspa DelosWielka Świątynia Apolla, Delians, wyspa DelosWyspa Poros, GrecjaDidimaEginaWyspa NaksosŚwiątynia Apollo Zoster w Vouliagmeni, GrecjaSkala, GrecjaKalapodi, GrecjaWyspa Kos (rzymska)Kourion, CyprSyrakuzy, Sycylia, WłochyCumae, WłochyPompeje, Włochy (rzymska)Apollo Sosianus, Rzym, Włochy (rzymska)Apollo Palatinus, Rzym, Włochy (rzymska)Hierapolis, TurcjaSide (rzymska)Bulla Regia, TunezjaCyrena, LibiaLauningen, Bawaria, Niemcy (rzymska) Mitologia Grecka Bogowie Olimpijscy Afrodyta | Apollo | Ares | Artemida | Atena | Demeter | Dionizos Hades | Hefajstos | Hera | Hermes | Hestia | Posejdon | Zeus Pomniejsi Bogowie Amfitryta | Ariadna | Asklepios | Boreasz | Charyty | Chronos | Dejmos | Ejlejtyja | Enyo | Eol | Eris | Eros | Erynie Eter | Euros | Fobos | Hebe | Hekate | Hory | Hymen | Hypnos | Iris | Kymopoleja | Leukotea | Metis | Morfeusz Muzy | Nemezis | Nike | Notos | Pan | Persefona | Plutos | Psyche | Styks | Tanatos | Tryton | Tyche | Zefir Tytani Asteria | Astrajos | Atlas | Eos | Epimeteusz | Fojbe | Helios | Hyperion | Japet | Klimene | Kojos | Krios | Kronos | Lalentos | Leto | Menojtios | Mnemosyne | Okeanidy | Okeanos | Pallas | Perses | Prometeusz | Rea | Selene | Temida | Tethys | Theja Protegonoi Ananke | Chronos | Ereb | Eter | Fanes | Gaja | Hemera | Hydros | Natura | Nesoi | Nyks | Ourea | Pontos | Talassa | Tartaros | Thesis | Uranos

przewodnik muz w mitologii greckiej